Toriki met een vierjarige: bordspel met companion app

Op het eiland Toriki lees ik de appteksten hardop voor alsof het een spannend avonturenboek is. Mijn vierjarige luistert, kijkt naar de kaarten en geeft aan waar ik mag gaan onderzoeken, waardoor ik al drie keer ben aangevallen en vergiftigd en hij nog niet.

Hybride bordspel

Zonder app kun je Toriki: Het Onbewoonde Eiland (Lucky Duck Games / DSV Games) niet spelen. Via de app hoor je sfeergeluiden, geef je je locatie door, lees je wat er op die plek gebeurt en scan je QR-codes op objectkaarten. Het is een doorlopend avontuur van ongeveer zes tot acht uur dat je in kortere speelsessies kunt knippen; de app onthoudt waar je gebleven bent. Per sessie zitten wij zo’n drie kwartier aan tafel, al zou je na een kwartier evengoed kunnen stoppen, en de volgende keer staat alles in een paar minuten weer klaar.

De app begeleidt het spel met korte teksten, geluid en soms een animatie na een scan, terwijl je tijdens het spelen vooral naar de kaarten en het bord blijft kijken. Het fysieke materiaal blijft leidend en het digitale voegt spanning en verhaal toe, als een flavor engine.

Je hebt geen microfoon, geen account en geen abonnement nodig, maar wel een telefoon met camera die tijdens het spel op tafel ligt. Dat is hybride spelen en dus geen schermvrij alternatief.

Helaas heb ik zelf per ongeluk de Engelse versie gekocht. De app heb ik gewoon op Nederlands kunnen zetten.

Adviesleeftijd (doos)	8+
Spelers	1–4 coöp
Sessie	~15–30 min per “dag” in de campagne; wij spelen vaak zo’n drie kwartier
App	Gratis (iOS / Android); verplicht
Prijs NL	€30-35
Reset	Campagne resetbaar; wildlife-boekje is eenmalig (PDF voor extra sessies beschikbaar)

Aan tafel

Onze setup is asymmetrisch, maar op een andere manier dan bij asymmetrische co-op met peuter en kleuter, waar beide kinderen een fysieke rol hebben. Hier is er in de praktijk maar anderhalve speler. Mijn kleuter kiest voor zichzelf, en de helft van de tijd ook voor mij, wat ik laat gebeuren. Ik ben de stem van het eiland en bedien de app, help soms met woorden die hij nog niet kent en stel vragen als ‘Wat hebben we nodig om dat te maken?’ of ‘Welke spullen zouden we bij deze tegel kunnen verzamelen?’ Vaak weet hij de antwoorden, maar stelt hij nog niet zelf de vraag.

Als de app beschrijft wat we op een plek vinden, lees ik het net iets langzamer of dramatischer, en vaak wil hij dat ik ga verkennen waar mogelijk gevaar dreigt.

Mijn zoon wil per se alles craften, en rent halverwege een dag terug naar het kamp terwijl je ‘s nachts automatisch daar terug zou kunnen komen zonder (in het begin) schaarse voedseltokens in te zetten. Dat is strategisch suboptimaal maar verder volkomen logisch. Items verdelen doen we ook nog niet slim, omdat hij favoriete items heeft die niet per se aansluiten op wat hij die dag wil doen, en daar moet ik soms flink over onderhandelen. Dat is prima, want het is een coöp zonder tijdslimiet. Je kunt niet verliezen.

Ik ben ondertussen de pechvogel die aangevallen en vergiftigd wordt op plekken waar hij niet eens naartoe wilde, wat hij dan weer erg grappig vindt. De consequenties zijn kindvriendelijk en je herstelt gewoon weer. Ondertussen komt er taal voorbij die hij nog niet kent van tv of prentenboeken, zoals vuursteen, buskruit en andere materialen uit survival-verhalen. Gedurende het spel kun je extra delen van het eiland, verbeteringen van je kamp en informatie vrijspelen.

De kaarten die ik door elkaar haalde

In het eerste uur verwarde ik tegels die je moet verdienen met missiekaarten waar je naartoe werkt. Daardoor zagen wij bijvoorbeeld het plaatje van een vlot voordat dat had gemoeten, en kon ik makkelijk vragen: ‘Wat hebben we nodig om dat te bouwen?’ Dat maakte een paar stappen makkelijker dan bedoeld, tot hij tijdens de tweede sessie vroeg wanneer we eindelijk iets van de stapel kleine kaarten zouden krijgen. Oeps.

Als ouder wil je niet per ongeluk spoilers geven, en met een jonge speler is het verleidelijk om te veel te sturen. Ik houd me waar mogelijk op de achtergrond, maar stel af en toe wel leidende vragen wanneer ik inschat dat hij er nog niet zelf op kan komen.

Waarom een vierjarige dit spel kan spelen

Op de doos staat 8+, en dat klopt als je verwacht dat kinderen zelf de app lezen en strategisch spelen. Mijn vierjarige doet dat niet, maar beleeft wel een fantastisch avontuur. Vuur maken, pijl en boog, of haken en lianen combineren tot iets bruikbaars is voor hem geen lesje maar een ontdekking. Het wow-moment komt wanneer hij zelf bedenkt dat we iets kunnen maken van spullen die we net verzameld hebben, waarna we de QR-code scannen en in spanning afwachten wat de animatie oplevert. Een achtjarige vindt die eerste crafts denk ik makkelijk en vanzelfsprekend; met vier jaar leidt het juist tot verwondering.

Sommige missies zijn voor mij ook puzzels, omdat je niet altijd meteen raadt waar je bepaalde materialen kunt vinden of wat je nodig hebt. De app stuurt zachtjes mee en we lopen nergens vast. Voor volwassenen alleen zou het te simpel zijn, maar met hem voelt het als een avontuur, ook omdat hij oplossingen bedenkt waar ik nog niet aan had gedacht. Soms volgt hij een onlogisch pad en verbrast hij al ons kostbare voedsel met heen en weer rennen, waardoor hij iets eerder verzamelt dan we het in het spel nodig hebben.

Wat hij er onbewust door oefent, is vooruit denken: eerst grondstoffen pakken, dan pas combineren, en verschillende combinaties uitproberen om te zien of het iets oplevert. Dat soort denkstappen zou hij tussen vier en acht ook via bouwen, craftspelletjes of koken leren, alleen zit het hier in een verhaal.

Wanneer we een tegel hebben verdiend, draait hij zich van me weg zodat hij die helemaal alleen en als eerste mag bekijken. Minstens twintig keer in het spel zie ik hem dan stralen.

De laatste munt

De endgame van Toriki kun je zo lang maken als je wilt, want het eiland sluit niet vanzelf als jij vindt dat het gedaan is. Er blijft vaak nog iets liggen, of het nu een achievement is, een item dat je nog niet gecraft hebt of die ene munt die nog verstopt is.

Op een bepaald moment hadden we acht van de negen munten, en in mijn hoofd was dat een prima score. De negende zouden we over een jaar opnieuw kunnen proberen. Laten we het eiland verlaten, dacht ik, en kijken hoe het einde is; ik was benieuwd naar de afronding en een beetje klaar met zoeken.

Hij niet. Hij beet zich vast in het verzamelen van alle munten en weigerde zonder de laatste munt uit de schatkist het eiland te verlaten. Hij speelt het eiland nog niet als een verhaal dat klaar mag zijn, maar als een bordspel dat je steeds weer opnieuw speelt.

Het spel laat beide toe: blijven wordt niet afgestraft en weggaan ook niet. Dus bleven we, omdat hij de schat nog niet af had, en het einde kon wachten. Inmiddels hebben een paar andere bordspellen zijn interesse gewekt, en ik vraag me af of we dit jaar het einde nog gaan zien. Misschien beginnen we de volgende keer wel opnieuw.

Wanneer de peuter meekijkt

Mijn oudste zoon wil dagen achter elkaar verder als zijn broertje slaapt. Soms zit de peuter na zijn middagslaapje nog even op schoot en bedient de telefoon, wat voor hem leuk is en voor mij minder, omdat het iets te snel gaat en ik dan minder goed met de oudste in gesprek kan over zijn plannen. Daarom probeer ik Toriki bewust 1-op-1 te houden.

Voor meerdere leeftijden

Kinderen boven de acht jaar kunnen dit bordspel zelfstandig spelen zonder ouders en zelf de rol van expeditieleider op zich nemen. Met een vierjarige neem je als ouder een grotere rol. Ik ben benieuwd hoe de dynamiek is wanneer zijn broertje over een jaar (of twee) meespeelt.

Met oudere kinderen speel je Toriki denk ik maar één keer, waarna je het spel kunt doorgeven aan een ander gezin. Ik verwacht dat ik het spel minstens drie keer speel: nu, nog een keer wanneer de jongste ook vier is en dan weer als ze beide rond die leeftijdsgrens van 8 jaar zitten en de details zijn weggezakt.

Het mooie gekleurde wildlife-boekje kun je maar eenmalig inzetten. De maker levert wel een printbare PDF die je tijdens andere sessies kunt gebruiken.

Jonger op avontuur

Toriki is een leuk avontuur om te beleven met je kinderen, maar niet een spel dat je alleen met volwassenen speelt. Daarvoor zijn de oplossingen te makkelijk (wat niet wegneemt dat ik soms ook meerdere dingen moet uitproberen voordat ik de oplossing heb). Wij hebben ons er een paar weken goed mee vermaakt. Dus zeker aan te raden als je kleuter al zo’n 30-45 minuten geconcentreerd mee kan spelen.