Hoe de Sint, Sinterklaas werd: wanneer lees je dit voor?

Het was de week voor de intocht en we waren net terug van vakantie. Met jetlag zaten mijn kinderen van 2,5 en 4,5 allebei tegen me aan en luisterden ze het hele verhaal over Sint Nicolaas van Myra uit. Daarna wilden ze nog twee andere sinterklaasboeken horen. Ik las alles voor, op een klein zinnetje na.

Vorig jaar slechts één keer

Ik kocht het boek vorig jaar in de sinterklaasperiode en las het toen slechts één keer voor aan mijn zoon van 3,5. Hij vond het een leuk boek, maar vroeg er niet nog een keer om. Dat snap ik wel. Voor die leeftijd is het een vrij lang verhaal dat nog niet op alle punten aankomt. Een paar grapjes deden het toen al wel goed, zoals de snottebel van de Sint die bevriest en in zijn warme chocolademelk valt.

Dit jaar pakte ik het er weer bij in de week voor de intocht. Moe van onze vakantie zaten mijn zoons er allebei bij, en ze luisterden van begin tot eind aandachtig naar het verhaal.

Uitgestorven, net als de dino’s

Vorig jaar had ik mijn zoon al verteld dat we Sinterklaas vieren ter ere van een bisschop die heel lang geleden leefde. Daar trok hij zelf een conclusie uit: Sinterklaas is uitgestorven, net als de dino’s. Die gedachte leefde dit jaar nog steeds, nog voordat ik het boek opnieuw had voorgelezen. En in de volgende zin vraagt hij of Sinterklaas ouder is dan ouwe omatje, zijn overgrootoma van in de negentig.

Uitgestorven en tegelijk ouder dan omatje: voor hem botst dat niet. Een vierjarige houdt twee verklaringen naast elkaar zonder dat een van de twee hoeft te winnen. Dit boek laat daar ruimte voor omdat het zich afspeelt in de tijd dat de historische Sint op aarde rondliep.

Wat het boek uitlegt

Het verhaal begint bij Sint Nicolaas van Myra, de man die lang geleden echt leefde. Daarna legt het uit hoe daar een feest uit groeide, waarom we elkaar cadeautjes en lekkers geven, en dat we er in de loop van de tijd dingen bij hebben verzonnen, zoals een paard dat over de daken loopt. Ook staat erin dat mensen zich verkleden als Sint en Piet. Zo kan Sinterklaas op meerdere plekken zijn, en snap je dat hij soms hulp nodig heeft.

De zin die ik het sterkst vind is deze: ‘Om te vieren dat Sinterklaas ooit écht heeft bestaan, en om te herinneren wat hij voor de mensen heeft gedaan.’ Dat vind ik een mooie uitleg van de oorsprong van het sinterklaasfeest.

Dat idee van helpers vertel ik thuis al jaren. In Sinterklaas van Charlotte Dematons zie je heel veel sinterklazen die er allemaal anders uitzien. Bij die platen vertel ik dat de Sint niet op alle plekken tegelijk kan zijn en dat er dus hulpsinterklazen zijn. Dit boek geeft daar de geschiedenis bij.

Het zinnetje dat ik oversla

Ik lees het hele boek voor, op het zinnetje we doen alsof na. Eerlijk gezegd weet ik niet of dat weglaten echt nodig is. Ik doe het vooral omdat ik niet wil dat juist dat zinnetje op school wordt herhaald. De rest van de uitleg is logica die een kleuter vrij neutraal kan roepen: de Sint kan niet overal tegelijk zijn, dus zijn er helpers. Zonder dat ene zinnetje krijg ik het hele hoe-werkt-het al helder, en hoef ik er geen verhaal omheen te verzinnen. Tot hij echt vragen gaat stellen, vult zijn verbeelding de rest in.

Een paar dingen hebben we thuis gewoon praktisch ingestoken. Vorig jaar moest ik mijn oudste zoon ervan verzekeren dat de Sint niet bij ons binnen kan komen. Wil de Sint iets geven dat te groot is voor de brievenbus, dan doet hij een briefje in de brievenbus dat het in de pakketbox ligt. Dan haal ik het eruit en leg ik het binnen, of we halen het samen eruit.

Wanneer lees ik het boek dan wel met dat zinnetje voor? Ik vermoed als mijn oudste veel vragen gaat stellen. Hij is net met school gestart, en daar leeft het feest misschien weer anders dan op de opvang. Op de opvang was Pietje Paniek al wel aangekomen, en ik verwacht dit jaar regelmatig de waarbij/aardbei te horen. Deze weken kijk ik vooral aan hoe ze het allebei beleven.

Waar het korter had gekund

In de tweede helft van het boek vind ik dat flink wat zinnen weg hadden gekund. Er zit veel herhaling in, waardoor het gesprek tussen de Sint en de kinderen minder natuurlijk voelt, en die pagina’s onnodig lang worden. Met wat minder tekst pak je het boek net iets makkelijker erbij op een avond waarop jonge kinderen al moe zijn.

De ouder in mij slaat ook aan op een paar woorden, zoals chagrijnig, deftig en scherp. In de zinnen waarin ze voorkomen zou ik een andere nuance verwachten.

Een rustige kaft en kleine details

De kaft is rustig, met goud versierd. Mij sprak dat meteen aan, maar kinderen zullen er door de rustige kleuren denk ik minder snel naar grijpen. Binnenin passen de tekeningen bij de sfeer van de tekst, en er zitten kleine details in waar ze allebei iets anders in vinden. Mijn jongste ziet het poesje. Mijn oudste wijst de eekhoorn aan, maar ook de voetstappen en de chocoladeletter.

Het boek

Vanaf drie, elk jaar weer

Wat mij betreft kun je dit boek vanaf de adviesleeftijd van 3 jaar voorlezen, en een jonger broertje of zusje kan er al bij aanschuiven. Naast alle ‘hedendaagse’ belevingen van Sinterklaas, is het prettig om ook een wat minder verzonnen verhaal voor te lezen. Bij ons komt het denk ik elke sinterklaasperiode weer tevoorschijn.

In het jaar dat ik het alsof-zinnetje voor het eerst wel voorlees (of mijn zoon het zelf leest), krijgt deze blogpost een update. Misschien heeft mijn zoon het tegen die tijd zelf al uitgedacht, op zijn eigen manier, om het leeftijdsverschil tussen de dino’s en ouwe omatje te overbruggen.