Slim speelgoed heeft straks geen scherm meer nodig

De meest geavanceerde AI van de toekomst heeft geen scherm nodig, omdat het zich gedraagt als speelgoed met (lokaal) bewustzijn.

Voor de duidelijkheid: ik ben absoluut geen ouder die alle schermen in huis afzweert. Als we samen digitale dingen maken, klappen we gewoon de laptop open. Daar verzinnen we samen de leukste AI-plaatjes en spelen we computerspelletjes (wie speelt er nog meer Freddi Fish en Putt-Putt met de kinderen?). En als de jongens straks wat ouder zijn, wil ik juist heel graag dat ze achter een scherm leren programmeren en creëren. Maar voor een peuter van twee en een kleuter van vier? Voor die leeftijd ben ik groot fan van fysiek spelen, met magnetisch speelgoed, de speelbank en de kleurpotloden.

Wat me de laatste tijd opvalt, is dat de speelgoedindustrie dit ook begint in te zien. We bewegen langzaam weg van speelgoed dat altijd een gekoppelde iPad of andere tablet nodig heeft. De technologie verschuift naar de achtergrond. Ik heb een paar opvallende ontwikkelingen op mijn radar staan die laten zien hoe dat fysieke spelen er straks uitziet.

De AI Stickerbox

Een van de apparaten die ik met veel interesse volg, is de Hapiko Stickerbox. Het is een compact, schermvrij kastje met een thermische printer. Je kind drukt een grote knop in, vertelt wat het wil hebben, en de AI print direct een zwart-wit sticker uit.

Dit concept trekt mij enorm: een mooie ervaring die magisch overkomt vanwege het snelle resultaat. Bovendien kunnen de kinderen het helemaal zelfstandig doen; ze hebben mij niet nodig om instant een print te krijgen. 

Toch heb ik hem nog niet in huis gehaald. Ik ben namelijk bang dat ik het creatieve proces ga missen. Als mijn vierjarige op de laptop een “regenboog-t-rex-eenhoorn” bedenkt en we krijgen iets nog absurders, dan kunnen we daar samen om lachen en de prompt verfijnen. Bij dit kastje is het eenrichtingsverkeer: wat als het niet precies is wat je wil? Dan kun je het niet meer samen aanpassen en verfijnen. Terwijl ik juist wat meer creativiteit in huis wil brengen. 

Ergens verwacht ik ook dat de Stickerbox als volgt wordt ingezet: binnen tien minuten hebben mijn kinderen honderden onherkenbare zwart-wit stickers geprint die vervolgens op de grond in de woonkamer belanden. Mogelijk kunnen ze de sticker er ook voor de ander uittrekken waardoor je tijdens het gevecht om het apparaatje met een halve afbeelding eindigt. Ik vrees dat het daardoor voor de kinderen snel een leuke gimmick wordt die er niet mega veel bijgepakt wordt, dan wel een die ik er uiteindelijk bij pak om een spel voor te bereiden.

In deze fase vind ik het veel leuker via de laptop, waar ik samen met mijn kinderen de meest uiteenlopende plaatjes kan bedenken. Daarnaast zit er een flink risico aan de Stickerbox: het apparaat is voor zijn intelligentie volledig afhankelijk van de servers van het bedrijf erachter. Als die start-up over een aantal jaar de stekker eruit trekt of failliet gaat, werkt je apparaat zomaar ineens niet meer. Wat de Hapiko overigens wel heel netjes doet, is privacy borgen via hardware consent. De microfoon luistert pas als je de knop fysiek indrukt. Laat je los, dan is de verbinding verbroken.

De belofte van Edge AI

Klinkt de Stickerbox als iets wat ik wil? Zeker, maar ik wacht liever op de volgende grote stap: de ontwikkeling van Edge AI. Dit betekent dat het AI-model lokaal, direct op de chip van het speelgoed zélf draait. Er is dan geen enkele cloud-server of wifi-verbinding meer nodig. Dat lost niet alleen het probleem van failliete servers op, maar biedt ook de beste privacy. Ik heb goede hoop voor over een jaar, wanneer mijn kinderen nog jong genoeg zijn om hier echt mee te spelen. Tot die tijd blijf ik de ontwikkelingen in de gaten houden en bezwijk ik ondertussen niet voor een goedkoper, minder veilig alternatief. Het zelf installeren van Edge AI is echter wel weer een grote verleiding.

De Tamagotchi in een nieuw jasje

Mijn kinderen zijn nog erg jong, maar ik kijk stiekem vooruit naar de fase die daarna komt. Rond de vijf jaar is de motoriek ver genoeg ontwikkeld dat ze apparaten steeds beter kunnen ‘bedienen’. Ze willen samen gamen en hebben veel interesse in interactie, zoals een eigen digitaal maatje om voor te zorgen, maar voor een eigen spelcomputer of smartphone is het simpelweg nog te vroeg. Op sociale media en platforms als Bol.com zie je nu een enorme golf aan interactieve ‘tech-huisdieren’ voorbijkomen die dat gat proberen te vullen.

De bekendste daarvan is de Bitzee die zo rond de €32-38 kost. Misschien heb je hem al voorbij zien komen in het speelgoedboek: een paars plastic doosje dat je openklapt. Het lijkt op een Tamagotchi, maar dan alsof het beestje echt in de kamer zweeft. Technisch gezien is het een soort mini-schermpje op een flexibel stripje dat heel snel op en neer trilt met ledlampjes, waardoor er een soort hologram ontstaat. Het idee is dat je kind het doosje kantelt, swipet en het figuurtje naar beneden drukt om het beestje te aaien. Je hebt inmiddels complete varianten met Disney-figuren of een compleet ‘hondenhok’ waar vijftien verschillende puppy’s in wonen. 

Een vergelijkbare gimmick is de Punirunes, waarbij je je vinger in een gat van het apparaatje stopt om een digitaal wezentje op het scherm te ‘aaien’. Deze komt op mij wat minder goed over.

Als ik mij baseer op hoe graag mijn peuter de baas van de luieremmer wil zijn en mijn oudste de baas over al het andere in mijn huis, dan kan ik me heel goed voorstellen, dat ze helemaal in hun element zijn als ze de verantwoordelijkheid krijgen om een wezentje elke dag te voeren en ermee te spelen. 

Het grote voordeel van dit soort afgesloten systemen is dat het een heel gecontroleerde tussenstap is. Je kind krijgt wel die felbegeerde interactie, maar zit niet vast aan een online internetverbinding, algoritmes die de aandacht gijzelen, of stiekeme in-app aankopen (en jij niet aan een huisdier). Het is technologie met een duidelijke stopknop. De kans bestaat (mijn kinderen kennend een hele grote kans dus ik koop dit niet) dat het doosje na een paar weken voorgoed achter in de speelgoedkast verdwijnt. Het feit blijft dat de eerste stap naar interactie met hologrammen is gezet.

Maar laten we ook hier de realiteit niet vergeten. Dit speelgoed botst frontaal met de realiteit. Een Punirunes, waar je je vinger in een gat stopt om een virtueel wezen te ‘strelen’? Hoe bedenk je het, kan er niet een plek op de buitenkant bedacht worden? Dat gat wordt binnen drie dagen een hygiënische nachtmerrie vanwege al dat gewroet met snot- of plakvingers.

Valkuil van de nieuwe slimme LEGO

Een andere grote schermvrije ontwikkeling is de nieuwe Pokémon SMART Play-lijn van LEGO, die op 1 augustus 2026 uitkomt (maar niet meteen in Nederland). Vroeger moest je ‘interactieve’ LEGO onhandig scannen met de camera van je telefoon, maar nu zit de technologie verwerkt in de stenen zelf.

Dit opent echt een heel nieuw soort spel. De stenen en figuren bevatten onzichtbare sensoren. Zodra je specifieke bouwwerken fysiek met elkaar verbindt of figuren tegen elkaar aanzet, reageert het systeem daar direct op. Er klinken geluidseffecten en de stenen geven licht, afhankelijk van welke combinaties je bouwt. De gevolgen zijn voelbaar en hoorbaar. Er is geen enkel scherm meer nodig om de blokken tot leven te brengen.

Maar let op, er is iets dat je moet weten voordat je dit op het verlanglijstje zet. Het hele interactieve systeem leunt op één vrij prijzige ‘SMART Brick’: de hoofdmotor van de set. Wanneer je alleen de goedkopere uitbreidingssets (van rond de 15 euro) vraagt voor een verjaardag, dan bevat die doos alleen passieve stenen met tags erin. Zonder de slimme motor uit de basisset doen die uitbreidingen helemaal niets en geef je eigenlijk doodnormaal lego cadeau. Begin dus altijd met de juiste basisset, zoals de Training House with Pikachu voor €69,99.

Wat brengt de toekomst?

Er ligt ontzettend leuk speelgoed in het verschiet. Misschien vind ik het meeste stiekem nog wel leuker dan de kinderen zelf; dit had ik vroeger als kind echt fantastisch gevonden. Het favoriete speelgoed van mijn jongens is uiteindelijk toch nooit helemaal wat ik van tevoren verwacht.

Maar als we de schermen op jonge leeftijd loslaten en de technologie onzichtbaar naar de achtergrond verschuift, gaan we pas echt interessante dingen zien. Stel je voor: de speelgoedbeer van je kinderen leert actief van de manier waarop zij spelen. Zonder scherm, maar met een warme stem of zacht licht. De beer hoort dat je peuter gefrustreerd raakt omdat zijn magnetische blokken steeds omvallen. De beer reageert vervolgens niet met een voorgeprogrammeerd zinnetje, maar met situatie gebaseerde speltip: “Probeer het rode blokje eens onderop te zetten!”

De meest geavanceerde AI van de toekomst heeft geen scherm nodig, omdat het zich gedraagt als speelgoed met (lokaal) bewustzijn.