Mijn zoektocht naar minder schermtijd eindigde deze week in een kleine broederoorlog om een vierkant kastje met oranje knoppen. Schermvrije audiospelers zoals de Yoto Mini, Toniebox en Timio zijn dé hit van dit moment. Een eerlijke blik op de verborgen kosten, de chaos van het delen, en hoe zo’n simpel offline insteekkaartje ons helpt te ontsnappen aan het passieve algoritme-dieet.
Toen de postbode het doosje bracht, verdrongen mijn twee nieuwsgierige kinderen zich bij de deur: “Wie is dat, wat is dat, mag ik het openmaken?!” Tuurlijk mogen jullie het openmaken. (Gevolgd door de niet heel onverwachte: met mijn eigen scherpe mes? Haha, vooruit.)
Zodra de kleine Yoto Mini uit de doos was, was het direct oorlog om wie hem als mocht vasthouden. En laat ik maar meteen met de deur in huis vallen: op de allereerste dag vloog de Yoto Mini al een meter door de kamer en stuiterde hij hard vanaf de speelbank op de grond. Gelukkig kan ik de ‘gooi- en trek-test’ direct afvinken: hij is robuust en heeft het glansrijk overleefd!
Als ouder van een twee- en vierjarige ben ik continu op zoek naar manieren om de schermtijd in huis te verminderen, zonder in te leveren op de verrijking die media kan bieden. Ik ben niet tegen schermtijd, maar wel tegen lange tijd achter de tv hangen als een zombie.
Schermvrije audiospelers zijn de absolute hit van dit moment. Het zijn apparaatjes waarop kinderen zelfstandig en veilig naar verhalen en muziek kunnen luisteren. Drie namen domineren op dit moment de Nederlandse markt: de Toniebox, de Yoto Player en Timio.
De Toniebox ziet er fantastisch uit: een zachte kleurrijke kubus en poppetjes die enorm tot de verbeelding spreken. De Yoto, met zijn minimalistische insteekkaarten (denk aan de cassettebandjes van vroeger, maar dan compacter), oogt op het eerste gezicht wat saaier, maar groeit qua bibliotheek vaak wat langer mee. Timio ziet er uit als elk ander leuk speelgoed: kleurrijke plaatjes waar je op drukt om geluiden tevoorschijn te toveren.
Maar voordat je je laat verleiden door de schattige designs of de lage instapprijs van een ‘kaal’ apparaat, moeten we het even hebben over het gehele plaatje.
Wat kost de audiospeler? De harde cijfers op een rij
Apparaat | Startkosten | Kosten Content |
Toniebox | €81 – €109,90 | €15 – €19,99 per figuur of €12,99 voor een Creative Tonie |
Yoto Player | €69,99 (Mini) – €99,99 (Groot) | €6,99 – €12,99 per kaart of €2,50 voor een MYO kaart |
Timio Player | €79,00 – €89,90 (incl. 5 discs) | €20,- per 5 uitbreidingsdiscs |
Toniebox
Een Toniebox Starterset inclusief Creative Tonie kost in Nederland al snel tussen de €139,95 (besteld via Duitsland). Dat klinkt redelijk, totdat je beseft dat elk los figuurtje (een Tonie) je tussen de €15 en €19,99 kost. Zeker als je kind fan is van bekende licenties zoals Disney of Paw Patrol, tikt dat razendsnel aan. Internationale berekeningen liegen er niet om: bouw je over twee jaar een bescheiden verzameling op, dan kost het hele Tonie-ecosysteem je onderaan de streep honderden euro’s (geschat 500 tot 700).
De eerste vraag die dan bij je opkomt is hoeveel Tonies je nodig hebt voor een leuk aanbod en genoeg variatie. Bedenk dat één Tonie soms goed is voor maar 20 tot 30 minuten luisterplezier. Met die leuke kleine figuurtjes zie ik het bovendien zomaar gebeuren dat ze per ongeluk ergens onder in de speelgoedla verdwijnen.
Voor de Toniebox zijn er ongeveer 42 Nederlandstalige verhalen of liedjes te koop. Veelal zijn die liedjes voor jonge kinderen (zoals Juf Roos).
Yoto Player
Kijken we naar de Yoto Player, dan kost het grote model €99,99 en de compactere Yoto Mini €69,99. De losse fysieke kaarten voor de Yoto zijn met prijzen tussen de €6,99 en €12,99 echter aanzienlijk goedkoper. Vaak staan er ook meerdere verhalen op één kaart, soms goed voor uren luisterplezier. Ook dit is berekend: over twee jaar komt een Yoto Player uit op zo’n 300 tot 400 euro. Een best wel significant verschil voor je portemonnee.
Voor de Yoto kun je helaas geen kant-en-klare Nederlandstalige content kopen, maar kun je in het Engels wel enorm veel populaire boeken aanschaffen.
Timio Player: het meertalige alternatief voor jonge kinderen
Naast de Toniebox en de Yoto Player is er nog een derde grote naam: de Timio Player. Wat de Timio direct interessant maakt, is dat hij standaard meerdere talen ondersteunt, waaronder Nederlands en Engels. Je hoeft dus niet op zoek naar schaarse Nederlandstalige luisterboeken.
Qua kosten zit je met de Timio meteen best goed: een starterset kost tussen de €79,00 en €89,90, maar daar zitten al direct 5 discs bij. Een uitbreidingsset van nog eens 5 discs kost je vervolgens rond de €20,-. Wil je allevijf de uitbreidingssets, dan ben je met 179 euro klaar. Daarnaast zitten er leuke interactieve quizzen op. Maar hier zit wel een grote beperking: je bent bij de Timio gelimiteerd tot de specifieke disc-sets die zij uitbrengen. Je hebt simpelweg geen mogelijkheid om je eigen verhaaltjes of audiobestanden in te laden. Dit zorgt ervoor dat hij perfect is voor hele jonge kinderen, maar na een jaar of 6 mogelijk niet meer zo uitdagend is.
Maak je eigen Tonie of Yoto-kaart
Waar voor mij het echte verschil in zit, is de ‘Creative Tonie’ versus de ‘Make Your Own (MYO)’ Yoto-kaart. Voor de Toniebox kun je voor 13 euro een blanco figuurtje aanschaffen waar je zelf 90 minuten audio op kunt plaatsen. Een zelf te vullen Yoto kaartje kost echter maar €2,50 (bij een set van 10) en kan 100 tracks en in totaal 500MB bevatten. Hiermee kun je werkelijk uren vullen!
De goedkope manier om zelf content voor de Yoto Mini te creëren was voor mij de doorslaggevende factor. Ik heb op mijn computer al veel audiocontent staan en kan dus zelf lekker Nederlandstalige sprookjes, hun favoriete liedjes en verhalen op de kaartjes zetten. Daarnaast koos ik voor de Yoto Mini omdat het formaat echt ideaal is om mee te nemen.
Naast de Make Your Own kaartjes heb ik ook een paar Engelstalige kaartjes besteld om te kijken hoe ze dat vinden:
- het luisterboek van Winnie de Poeh (kreeg ik goedkoop in een bundel met de Yoto Mini)
- de verhalen van Rachel Bright & Jim Field (beide kinderen vinden de papieren boeken erg leuk)
- Funnybones (hilarisch, mijn oudste is dol op deze boeken)
- Pre School Songs Pack (zodat de jongste ook direct met de Yoto Mini aan de slag kan voordat ik eigen kaartjes heb gemaakt)
Op de foto zie je ook het MYO kaartje dat ik op de dag heb gemaakt dat ik de Yoto Mini ontving. Nu nog versierd met een paar stickers uit de collectie van de kinderen, maar binnenkort met een mooie geprinte sticker op de voorkant.
Mijn peuter als mini DJ
Voordat we echt konden beginnen, verscheen er een downloadpijl op het schermpje en moest ik de Yoto Mini eerst via wifi koppelen met de app op mijn telefoon om de content van een kaartje te kunnen spelen. Leermomentje voor mezelf: test dit soort dingen altijd eerst zelf, stiekem in de avonduren, in plaats van met twee stuiterende, ongeduldige toeschouwers naast je.
Toen hij eenmaal de kaartjes speelde, gingen ze los. De jongste van twee probeerde bloedfanatiek twee kaartjes tegelijk in de gleuf te proppen. Toen ik uitlegde dat er echt maar eentje in past, werd dat gelukkig geaccepteerd. Hij stopte ze er in het begin vaak ondersteboven in, maar het mooie is: de speler leest ze gewoon en begint direct te spelen.
Hij ontpopte zich bovendien direct tot de DJ. Hij vond het namelijk fantastisch om de Yoto steeds op pauze te zetten met de uit/aan-knop, puur om eindeloos naar het geluidje van de pauzeknop te luisteren. Hij toont eigenlijk nog weinig rust om écht naar ‘zijn’ specifieke liedjeskaarten te luisteren, maar hij vecht elke dag fanatiek om zijn beurt met de Yoto Mini.
Mijn kleuter neemt de regie
Een vierjarige kan natuurlijk al veel meer: hij snapt werkelijk wat de gevolgen zijn van zijn handelingen met het kastje en kan precies bereiken wat hij wil.
Bij de Yoto doe je dit door met de oranje knoppen door de hoofdstukken te scrollen, waarbij het kleine pixel-schermpje steeds een ander icoontje laat zien. Ik moest hem één keertje laten zien dat je na het draaien de knop óók nog even moet indrukken om je keuze te bevestigen. Daarna had hij de complete trackselectie door en claimde hij onmiddellijk het eigendom. Ook de jongste kan na korte instructie de tracks bedienen, maar lijkt het leuker te vinden om gewoon zonder doel te blijven draaien.
Hij is tot nu toe het aller-dolst op de MYO-kaart met de Sprookjes van de Efteling die ik zelf voor hem had gemaakt, en hij luistert heel graag naar Funnybones in het Engels. Binnenkort, als de jongste even zijn middagdutje doet, wil ik eens rustig met de oudste op de bank gaan zitten als hij luistert. Ik ben zo benieuwd of hij dan geïnteresseerd is in vertalingen van veel voorkomende woorden, of dat hij veel liever gewoon zelfstandig in zijn eigen luisterbubbel zit. Tot dusver accepteert hij beide, maar ik kan me ook zo voorstellen dat hij zich een keer afzondert van de jongste om alleen met zijn JBL koptelefoon (met draad) te luisteren. Dit is een kinderkoptelefoon met geluidbegrenzer die we in het vliegtuig inzetten.
Hoe makkelijk is het om een MYO te maken
Het erop zetten van de ruwe audio is echt een eitje. Mijn eerste eigen playlist stond binnen een paar seconden via de app op het blanco Yoto-kaartje. Maar… het samenstellen van die playlist met bijbehorende, perfect passende plaatjes voor op het pixel-schermpje? Dat duurde stiekem nog best even, want ik ging zelf met AI icoontjes genereren. Bereid je dus voor op een superleuk, maar tijdrovend project!
De icoontjes bibliotheek is best groot van zichzelf. Maar hoe verklaar ik aan mijn kleuter dat zowel de Wolf en de Zeven Geitjes als Roodkapje een wolf als icoontje hebben? Dat is toch verwarrend. Dus bij gebrek aan een geit, een zwaan, een ezel en noem het maar op, ga ik die toch zelf maken. Alles voor die grijns op hun gezichten wanneer een nieuw cool plaatje verschijnt en ze daardoor meteen weten welk liedje of verhaaltje start.
Vooruitblik: Edge AI in de speelgoedkist
Een van de fijnste dingen aan offline spelers zoals de Yoto of de Toniebox, is dat het zo veilig voelt. Er zit geen verborgen microfoon in die stiekem meeluistert met hun gesprekken (en gevechten), om die audio vervolgens naar een of andere vage cloud-server te sturen.
Toch staat de échte hardware-revolutie op de kinderkamer pas net voor de deur, met twee concepten die we veel vaker gaan horen: Neuromorphic Computing en Edge AI.
Dat klinkt als zware sciencefiction, maar het is eigenlijk heel geruststellend. Bij Neuromorphic Computing worden computerchips letterlijk gebouwd om de efficiënte werking van ons eigen menselijk brein na te bootsen. Omdat ze daardoor extreem weinig stroom verbruiken (een simpele batterij is genoeg), maken ze Edge AI mogelijk. Dat betekent simpelweg dat de AI lokaal – op het apparaat zelf – kan nadenken en reageren. Speelgoed kan straks meedenken met je kind, zónder dat het wifi of een verbinding met de servers van Big Tech nodig heeft. Al die data blijft veilig binnen je eigen vier muren!
Maar die offline, lokale manier van spelen biedt nú eigenlijk al een ander onmisbaar voordeel. Mijn oudste snapt inmiddels dondersgoed hoe hij de Yoto moet bedienen met die oranje knoppen. Minstens net zo goed als hij Netflix en Disney+ kan bedienen (herkenbaar?). Het grote verschil? Bij die streamingdiensten bepaalt een algoritme genadeloos wat hij als volgende te zien krijgt. Voor je het weet, wordt hij door zijn eerdere keuzes in een hele nauwe bubbel geduwd met eindeloos hetzelfde aanbod. Snelle dopamine.
Door offline luisterkaarten te gebruiken, en zeker de Make Your Own kaarten, geef je de regie weer echt terug. We weigeren het eenzijdige ‘algoritmische dieet’. Hij moet bewust een fysiek kaartje kiezen en komt zo weer in aanraking met verrassende liedjes en verhalen die ver buiten zijn vertrouwde comfortzone liggen. Dat is letterlijk brede ‘cognitieve voeding’.
De enige valkuil hierin ben ik zelf. Mijn eigen inspiratie voor wat ik op zo’n blanco Yoto-kaartje zet, wordt op vrijdagavond stiekem óók weer beperkt door de algoritmes van YouTube of Google die mij voorschotelen wat ík wil zien. We moeten dus af en toe heel bewust proberen te verdwalen om echt iets nieuws te ontdekken!
Is het de investering waard?
Mijn voorlopige conclusie is een beetje dubbel en hangt sterk af van de leeftijd van je kind. Voor de vierjarige is het een absolute aanwinst; hij heeft echt de perfecte leeftijd voor de Yoto en de werking ervan. Voor de net tweejarige twijfel ik nog een beetje. Puur kijkend naar zijn speelwijze had hij nu misschien meer baat gehad bij een apparaat met grote drukknoppen zoals de Timio (of de Toniebox, als de verhaaltjes daarvan niet zo prijzig waren geweest).
Mijn ultieme budgettip voor als je met de Yoto wilt beginnen? Koop geen karrenvracht aan dure, kant-en-klare verhalen, maar start gewoon met de blanco Make Your Own (MYO) kaarten. Hiermee kun je zelf gratis opa’s en oma’s verhalen laten inspreken of je eigen bestanden inladen. In een volgende blog laat ik jullie stap-voor-stap zien hoe wij deze blanco kaarten ‘hacken’ en we samen met de kinderen onze eigen hoorspelen programmeren en icoontjes maken!